مصاحبه با مجله ستبران شماره 94 ( اسفند 93) در مورد اتاقهای بازرگانی
(انتخاب تیتر از ستبران است)
سوال- اهمیت و نقش کلی ارگانهایی چون اتاق بازرگانی را به عنوان نمایندگان بخشخصوصی در کشورهای مختلف و در ایران چگونه ارزیابی می کنید؟
پاسخ- بخشهای دولتی و خصوصی نیاز به ارتباط سازمانیافته دارند و بویژه هرچه بخشخصوصی گستردهتر و دولت متمرکزتر شود این نیاز بیشتر میشود. اتاق بازرگانی نقش مهمی را در سازماندهی این ارتباط ایفا میکند.
سوال- به نظر شما چه پتانسیلهایی را برای اتاق بازرگانی ایران، با توجه به شرح وظایف و اختیارات آن ، در شرایط اقتصادی کشور به طور عام و بهبود فضای کسب و کار یا مراودات اقتصادی خارجی به طور خاص میتوان متصور بود؟
پاسخ- اتاقهای بازرگانی میتوانند با جمعبندی مسائل و مشکلات بخشخصوصی و ایجاد فضای ارتباط سازمان یافته میان بخشخصوصی و دولت کمک شایانی به اصلاح و بهبود فضای کسبوکار بنمایند. در اغلب کشورهای پیشرفته جهان دولت صرفا کار حاکمیتی یعنی سیاستگذاری و کنترل و نظارت انجام میدهد و اغلب قریب به اتفاق امور تصدیگری توسط بخشخصوصی انجام میپذیرد بنابراین خصوصا در مراودات اقتصادی و تجاری با کشورهای توسعه یافته از طریق اطاق بازرگانی که بخش خصوصی را نمایندگی میکند بهتر میتوان همکاریها را به پیش برد.
سوال- عملکرد اتاق بازرگانی را چگونه ارزیابی میفرمایید و چه نقاط قوت و ضعفی را در این عملکرد تاکنون مشاهده فرموده اید؟
پاسخ- اقتصاد نفتی ایران یک اقتصاد رانتیر است. در اقتصادهای رانتیر دولت نقش توزیع کنندگی رانت نفتی را پیدا میکند و همه در تلاش دستیابی به این رانت هستند و رانت و رانتجوئی عیبش این است که ضد تولید و کارآفرینی و ریسکپذیری عمل میکند. در اینگونه ساختارها خیلی از واحدهای بخشخصوصی هم خیلی وقتها خواسته و ناخواسته به مطالبه گر رانت از دولت بدل میشوند و گاهی اصولا فعالیتهایی شکل میگیرد که پوششی برای دریافت رانت است. در این شرایط این استعداد و این نگرانی وجود دارد که تشکلهای بخشخصوصی به اهرمهای فشار بر دولت در جهت رانتجوئی و تخصیص رانت بیشتر بدل شوند. تجربه تاریخی وابستگی به نفت در ایران و جهان نشان میدهد که اقتصاد رانتی راه به جائی نمیبرد و مدارهای توسعهنیافتگی در اقتصادهای رانتیر نفتی دائما تشدید میشود. اطاقهای بازرگانی اگر بخواهند به توسعه ملی و خروج کشور از وضعیت توسعهنیافتگی کمک کنند باید بسیار نگران این مسئله باشند. باید تلاش کنند که چشمها را بشویند و نگاه خود را عوض کنند. تجربه ناکارائیهای دولت برای حرکت در مسیر توسعه نشانمیدهد که بخشخصوصی باید نقش فعالتری در این زمینه ایفا کند و خصوصا در شرایط تحریم و سقوط قیمت جهانی نفت، اطاقهای بازرگانی باید در تلاش تجمیع و بکارگیری توانائیهای بخشخصوصی در جهت نجات اقتصاد کشور و آماده فداکاری در این زمینه باشند.
سوال- یا ترکیب فعلی اتاق بازرگانی را از نظر پوششدهی مناسب تمامی بخشهای مرتبط (بازرگانی، صنایع ، معادن و کشاورزی) مناسب میدانید و یا چه تغییراتی را برای بهبود این پوششدهی و جلب هرچه بیشتر مشارکت فعالان این حوزهها در انتخابات و دیگر فعالیتهای این اتاق ضروری میدانید؟
پاسخ- تا جائی که اطلاعات من اجازه میدهد گرایش تجاری و آنهم شاید تجارت سوداگرانه مبتنی بر واردات در اطاقها سهم بیشتری دارد. بنگاههای تولیدی، بنگاههای اَرزآور و خصوصا بنگاههائی که توانستهاند در رقابتهای جهانی موفق باشند، باید سهم بیشتری در اطاقها داشته باشند.
سوال- جنابعالی چه راهکارهایی برای برون رفت از مشکلات فعلی اتاق بازرگانی ایران و بهبود عملکرد این ارگان، پیشنهاد می فرمایید؟
پاسخ- بنظر من اطاقها باید یکی از اهداف محوری خود را ارتقاء کارائی بنگاههای بخشخصوصی و استفاده هرچه بیشتر از ظرفیتهای خالی موجود در این بنگاهها قرار دهند و اصلاح فضای کسب و کار را هم در این مسیر جستجو کنند و مطالبات خود از دولت را نیز در جهت ارتقاء کارائی و ارتقاء بهرهگیری از همه ظرفیتهای موجود نصب شده در کشور متمرکز کنند.
وبلاگ دیگر و جدیدتر من